Μίνως Κυπριάδης, επιχειρηματίας

Γεννήθηκε στον Καραβά το 1845 και ήταν ο πρωτότοκος γιος του Θεόδωρου Κύπριου. Η οικογένεια με καταγωγή από τη Μάνη, έφερε το επώνυμο Φραγκάκη και είχε μεταναστεύσει αρχικά στην Κύπρο ενώ μετέπειτα εγκαταστάθηκε στον Καραβά των Κυθήρων. Έτσι εξηγείται η αλλαγή επωνύμου της οικογένειας, όταν ο γιος του Μηνά Φραγκάκη, που γεννήθηκε το 1818, καταγράφεται στα ληξιαρχικά βιβλία ως Θεόδωρος Κύπριος. Ο Μηνάς Κύπριος όπως αρχικά ονομάζετο είχε άλλα εννέα αδέλφια, επτά αγόρια και δύο κορίτσια. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο το 1857 και πήγε στον Πειραιά, όπου έγινε πλανόδιος πωλητής βιβλίων.

Το 1859, μεταναστεύει στην Αίγυπτο. Κατευθύνεται στην ενδοχώρα στα ανατολικά της Σαχάρας και συμμετέχει σε καραβάνι που κυνηγά στρουθοκαμήλους και ψάχνει χρυσό. Μέσα σε δύο χρόνια γίνεται αρχηγός του καραβανιού. Λίγο μετά κυνηγάει λιοντάρια και τίγρεις στο Νείλο ποταμό και εξάγει τα δέρματα στην Ευρώπη. Εν συνεχεία πηγαίνει στο Σουδάν και ασχολείται με τη συστηματική καλλιέργεια βαμβακιού. Τότε προσκαλεί τα αδέλφια του και μερικά ξαδέλφια από τα Κύθηρα να τον ακολουθήσουν στην επιτυχημένη του πορεία. Εκείνο τον καιρό στο Σουδάν άκμαζε το δουλεμπόριο, καθώς γίνονταν επιδρομές σε χωριά και έπαιρναν νέους και παιδιά για να τους πουλήσουν στα σκλαβοπάζαρα της Αμερικής. Ο Μηνάς Κύπριος οργανώνει την αρχική ομάδα του, προσεγγίζει τους Άραβες και δημιουργεί ένα ολόκληρο στρατό που μαθαίνει να καλλιεργεί το βαμβάκι ενώ συγχρόνως προστατεύει τους ντόπιους πληθυσμούς από τους δουλεμπόρους.

Όλα αυτά τα χρόνια ο Μηνάς Κύπριος κατάφερε να εμπλουτίσει τις γνώσεις του στην ελληνική γλώσσα, να μπορεί να ομιλεί τη γαλλική, ιταλική, αγγλική και αραβική γλώσσα, αλλά και να διδαχθεί μαθηματικά, φυσική, χημεία και αστρονομία. Μετά από μια περίοδο γεμάτη περιπέτειες εγκαθίσταται στην Αλεξάνδρεια. Εκεί ιδρύει μεγάλο εμπορικό και τραπεζικό όμιλο και εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους εμπόρους βαμβακιού της χώρας. Το 1875 ο Μηνάς Κύπριος είναι παντοδύναμος οικονομικά και η περιουσία του υπολογίζεται σε εκατομμύρια λίρες. Τότε γνωρίζει την Μαργέτα Μαρκοπούλου με καταγωγή από τη Χίο και την παντρεύεται λίγο αργότερα, το 1880. Εκείνο το διάστημα είχε αλλάξει το ονοματεπώνυμό του σε “Μίνως Κυπριάδης” από Μηνάς Κύπριος, μια πράξη που δήλωνε ότι τον γοήτευε ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός.

Με την επανάσταση του Οράμπι στην Αίγυπτο, το 1882, οι άραβες παρασύρονται από τη δύναμη του όχλου και στρέφονται εναντίων των ξένων, μεταξύ αυτών και της περιουσίας του Κυπριάδη με συνέπεια την καταστροφή των βαμβακαποθηκών. Παρ' όλα αυτά ο Κυπριάδης διατήρησε μεγάλο μέρος της οικονομικής του δύναμης. Όμως τώρα σκεπτόταν την μετεγκατάστασή του στην Ελλάδα. Μετά το 1891 ο Κυπριάδης βρίσκεται στην Αθήνα, κατοικεί στα Πατήσια και δραστηριοποιείται σε πολλές επιχειρήσεις ευρύτερου οικονομικού και επιστημονικού ενδιαφέροντος. Αφοσιώθηκε σε μία μεγαλεπήβολη ιδέα να κατασκευάσει ένα μηχάνημα αυτόματης πλοήγησης με χρήση πυξίδος. Με τη συνδρομή του πρίγκηπος Γεωργίου της Ελλάδος, παραχωρήθηκε ένα πλοίο του βασιλικού ναυτικού για να μπορεί ο Κυπριάδης, με την ομάδα μηχανικών που είχε συστήσει, να πειραματιστεί. Το 1905 η επιτυχία ήταν πλέον γεγονός! Ο Μίνως Κυπριάδης κατόρθωσε να αναγνωριστεί διεθνώς και να βραβευθεί με το αργυρό μετάλλιο της Διεθνούς Εκθέσεως του Bordeaux (10 Νοεμβρίου 1907).

Αργότερα, ο Κυπριάδης ίδρυσε την “Ναυαγοσωστική Υποβρύχιο Εταιρεία – Ποσειδών” και ασχολήθηκε με την υποβρύχιο εργασία για την ανέλκυση ναυαγίων. Ζήτησε από το Υπουργείο Οικονομικών την άδεια να ανελκύσει τα ναυάγια του τουρκοαιγυπτιακού στόλου από τη ναυμαχία του Ναβαρίνου (Οκτώβριος 1927) στο λιμάνι της Πύλου. Το όφελος ήταν το νόμιμο μερίδιο που θα δικαιούτο να λάβει από την αξία των ευρέτρων. Η επιχείρηση ανέλκυσης για διάφορους λόγους δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Ο Κυπριάδης είχε πλέον γεράσει και το 1919 ασθένησε από την ισπανική γρίπη και ο οργανισμός του δεν άντεξε. Απεβίωσε σε ηλικία 74 ετών.

Ο Μίνως Κυπριάδης ήταν μια δυναμική προσωπικότητα με εξέχουσα θέση στην ιστορία του νεότερου ελληνισμού. Ηγετικός ο ρόλος του τον καιρό που ζούσε στην Αλεξάνδρεια. Κατόρθωσε να γίνει συνομιλητής του πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας Γλάδστωνα στο κρίσιμο διάστημα πριν από τους ελληνοτουρκικούς πολέμους (1886). Δεν ήταν λίγες οι φορές που παρενέβαινε στα πολιτικά δρώμενα της Ελλάδας με αρθρογραφία στην εφημερίδα “Εμπρός” του φίλου του Δημήτριου Καλαποθάκη. Αρθρογραφούσε και στην εφημερίδα “Κυθηραϊκή Αυγή”, κρατώντας έτσι ζωντανή την επικοινωνία με τους συμπατριώτες του. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του Ελευθέριου Βενιζέλου από τον καιρό που βρισκόταν στην Αλεξάνδρεια.

Ο γιος του Επαμεινώνδας, που γεννήθηκε το 1888 στην Αλεξάνδρεια, ακολούθησε τα βήματα του πατέρα και έγραψε κι εκείνος τις δικές του σελίδες στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Με σπουδές στη γεωπονία, διακρίθηκε στον χώρο της γεωργίας, πρωταγωνίστησε στην αναδιάρθρωση της εθνικής γεωργικής παραγωγής, υπηρετώντας σε διάφορα πόστα, όπως του υπουργού Εφοδιασμού και Γεωργίας στην κυβέρνηση υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου το 1945. Απεβίωσε το 1958.

Δείτε όλα τα άρθρα

Κορυφή
  • «Άστους κι ας λένε πως ονείρατα και πράξη έχουν χωρίσει και δε ζούνε ταιριασμένα... Δε θ' αξιώθηκαν ως τα Κύθηρα ταξίδι...» Πάνος Φύλλης, Κυθήριος Ποιητής