Αναφορά στου Φάβα το λιοτρίβι

Γύρω στα 1880 ο Παναγιώτης Καστρίσιος «Φάβας» επέστρεψε  από την ξενιτιά της Σμύρνης. Εγκαταστάθηκε στο πατρικό του στα Μητάτα, μια μεγάλη πέτρινη καμάρα και έκανε οικογένεια. Πλάι στο σπίτι έχτισε μια δεύτερη καμάρα, το καφενείο του και πάρα πίσω το λιοτρίβι του. Ένα “λιντριβιδίο” με σιδερένιο πιεστήριο, εργάτη από κυπαρίσσι, στέρνα λαξευτή και μια μεγάλη μυλόπετρα που κυλούσε μέχρι το 1933 και ύστερα ξεχάστηκε ακίνητη, παραδομένη στη σκόνη... Αργότερα όλα αυτά τα κληρονόμησε η εγγονή του Αννίτσα που με τη σειρά της έκανε οικογένεια, έζησε στο σπίτι αυτό και όταν ήρθε η ώρα τα άφησε στην εγγονή της Ελένη.

Το 2005 η Ελένη αποφάσισε να ξαναδώσει πνοή στο χώρο. Ονειρευόταν χρόνια να δει τα πάντα να λειτουργούν όπως παλιά, τον ξυλόφουρνο να ψήνει, τα σταφύλια να λιώνουν στο λανό, την λαξευτή στέρνα να μαζεύει το βρόχινο νερό.

Μαζί λοιπόν με τον σύντροφό της ξεκίνησαν την αναβίωση του χώρου με προσεκτικά βήματα προσπαθώντας να διατηρήσουν την αύρα του. Οι τεχνικές και τα υλικά ήταν παραπλήσια ή και ολόιδια με τα παλιά και όλοι οι χώροι κράτησαν την αρχική τους χρήση δίχως να αλλαχτεί τίποτα από τα σχέδια του πρώτου μάστορα.

Τελικά η προσπάθεια ολοκληρώθηκε. Το κτίριο φρεσκαρίστηκε ολικά και ενισχύθηκε. Τα έπιπλα και τα εργαλεία του σπιτιού συντηρήθηκαν και πήραν τη θέση τους. Οι ξύλινοι καναπέδες και τα στρογγυλά τραπέζια στόλισαν και πάλι το καφενείο. Και η βαριά πέτρα στο λιοτρίβι άρχισε πάλι να κυλάει...

το Λιοτρίβι

Στο λιντριβιδίο όπως λέγεται στα Κύθηρα, γινόταν η επεξεργασία της ελιάς για την παραγωγή του ελαιολάδου πριν τη χρήση της μηχανής. Η λειτουργία του βασιζόταν σε απλές αρχές της μηχανικής, στα μπράτσα των ανθρώπων και στα υπάκουα γαϊδουράκια.  Σαν ιδέα διατηρήθηκε για πολλούς αιώνες με μικρές βελτιώσεις και παραλλαγές σε κάθε τόπο. Στα Κύθηρα λειτουργούσαν αρκετά τέτοια λιοτρίβια σε κάθε χωριό. Γνωρίζουμε πως το 1923 υπήρχαν 30 σε όλο το νησί και ένα από αυτά ήταν του Φάβα. Η ημερήσια παραγωγή τους ήταν ελάχιστη και πολύ επίπονη όμως το λάδι που έβγαινε με την πρώτη πίεση ήταν πραγματικό χρυσάφι.

Του “Φάβα το λιοτρίβι” έχει αποκατασταθεί πλήρως και ο επισκέπτης μπορεί εύκολα να κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας του αλλά και να μεταφερθεί για λίγο πίσω στο χρόνο.

Περισσότερες πληροφορίες για του Φάβα το λιοτρίβι θα βρείτε στους κάτωθι τρόπους επικοινωνίας:

Ελένη Πρωτοψάλτη
Μητάτα, 80200 Κύθηρα
Τηλ.: +306972849663
E-mail: porfrusa@otenet.gr

Δείτε όλα τα άρθρα

Κορυφή
  • …και κάτου από τους άξενους τους ουρανούς, το πλοίο Απόμεινε ακυβέρνητο στο κύμα τ’ αφρισμένο (Ταξίδι στα Κύθηρα, Κώστας Ουράνης 1690 – 1953)